Bestuur.Veilig: vijf na twaalf voor uw GAS-beleid

In onze update van 6 juni 2026 wezen wij erop dat gemeenten hun politiereglement en protocolakkoord moesten afstemmen op het nieuwe Strafwetboek. Sinds 1 september 2026 is het nieuwe wetboek in werking. Gemeenten die de nodige aanpassingen nog niet hebben doorgevoerd, kunnen dit nu echt niet langer uitstellen.

De GAS-wet is aangepast, het modelprotocol nog niet

De federale overheid heeft de GAS-wet inmiddels afgestemd op het nieuwe Strafwetboek. Gemeenten kunnen de betrokken gemengde inbreuken daardoor ook na 1 september 2026 via GAS sanctioneren. Wel moeten zij hun politiereglementen aanpassen aan de nieuwe artikelnummers en omschrijvingen.

Bij het federale model voor protocolakkoorden laat die aanpassing nog op zich wachten. In een protocolakkoord spreken de gemeente en de procureur des Konings af hoe zij gemengde inbreuken behandelen. Het huidige model, opgenomen in de bijlage bij het koninklijk besluit van 21 december 2013, verwijst nog naar het oude Strafwetboek. De ministerraad keurde op 3 juli 2026 een ontwerpbesluit goed om het model te actualiseren, maar het definitieve wijzigingsbesluit werd vooralsnog niet gepubliceerd.

Waarom ook het protocolakkoord aandacht vraagt

Een bestaand protocolakkoord wordt niet automatisch ongeldig omdat het nog naar het oude Strafwetboek verwijst. De afspraken kunnen wel onduidelijk worden voor feiten die een andere omschrijving of categorie hebben gekregen. Dan rijst de vraag of de bestaande afspraak nog geldt en of het parket dan wel de sanctionerend ambtenaar het dossier behandelt. Als voor een gemengde inbreuk geen toepasselijke protocolafspraak bestaat, gelden de terugvalregels van artikel 23 van de GAS-wet.

Voor feiten die niet langer strafrechtelijk sanctioneerbaar zijn, ligt het anders. Zij vormen geen gemengde inbreuk meer en kunnen dus niet langer via de vroegere protocolafspraak worden behandeld. Wil de gemeente ze nog met GAS sanctioneren, dan moet zij ze als zelfstandige administratieve inbreuk in haar politiereglement opnemen. Het politiereglement en het protocolakkoord moeten dus beiden worden gecontroleerd.

Geen afwachtende houding

De op heden ontbrekende publicatie van het nieuwe federale model hoeft die controle niet in de weg te staan. Verschillende gemeenten hebben hun politiecodex en het daarin opgenomen protocolakkoord voor gemengde inbreuken al afgestemd op het nieuwe Strafwetboek.

Men dient na te gaan welke feiten gemengde inbreuken blijven en welke gedragingen niet langer strafrechtelijk sanctioneerbaar zijn. Voor die laatste gedragingen maakt men dan al dan niet een keuze: deze als zelfstandige administratieve inbreuk in de politiecodex opnemen of niet. Ook kan op deze manier autonoom de lijst van gemengde inbreuken en de verwijzingen in het protocolakkoord worden bijgewerkt.

Stem tenslotte de behandeling van gemengde inbreuken af met het parket en informeer vervolgens de diensten die de dossiers behandelen.

Vragen of behoefte aan juridisch advies?

Heeft u vragen over de aanpassing van uw politiereglement of protocolakkoord? Het team van Bestuur.Veilig helpt u graag verder. Neem gerust contact op voor vragen, advies op maat of juridisch sparren.

Mieke Trombetta
mieke.trombetta@halsten.be