De ruime armslag van de burgemeester
november 2026
Een maand geleden stelden we Bestuur.Veilig aan u voor. Vandaag blikken we terug op een eerste maand vol boeiende gesprekken met lokale besturen.
Eén maand Bestuur.Veilig en een eerste hot topic. Bij deze gesprekken met lokale besturen kwam één vraag kwam meteen op tafel: “Wat kan ik als burgemeester ondernemen?”. Dat leggen we u uiteraard niet even uit bij een koffie. Als hoofd van de bestuurlijke politie beschikt de burgemeester over een bijzonder ruim instrumentarium.
In een reeks korte artikels zetten we die mogelijkheden graag stap voor stap op een rij. We beginnen bij de moeder van alle bevoegdheden: artikel 135 van de Nieuwe Gemeentewet (NGW).
Lees hier meer over hoe Bestuur.Veilig als uw partner in bestuurlijke handhaving
Een algemene bevoegdheid om de openbare orde te handhaven
Op grond van artikel 133, tweede lid, juncto artikel 135, § 2 NGW kan de burgemeester individuele maatregelen nemen om de openbare orde te waarborgen. Die openbare orde omvat traditioneel de openbare veiligheid, de openbare rust en de openbare gezondheid, aangevuld met de strijd tegen openbare overlast.
De burgemeester staat in voor de uitvoering van de politiereglementen, maar kan ook ambtshalve optreden. Ook wanneer er voor een bepaalde aangelegenheid geen politiereglement bestaat, kan hij of zij dus ingrijpen.
Welke maatregelen zijn mogelijk?
De wet legt niet vast welke maatregelen de burgemeester kan nemen. In principe is dus veel mogelijk, zolang de maatregel nodig is om de openbare orde te handhaven of te herstellen. Denk bijvoorbeeld aan:
- het tijdelijk sluiten van een horecazaak die herhaaldelijk (geluids)overlast veroorzaakt, of het opleggen van aangepaste sluitingsuren of bijkomende voorwaarden, zoals een portier of lidkaarten;
- het laten verwijderen van afval;
- het opleggen van een muilkorfplicht aan de eigenaar van een gevaarlijke hond; of
- het laten slopen van een bouwvallig pand.
Ook tijdens de coronacrisis werd artikel 135 ingezet: wanneer maatregelen herhaaldelijk niet werden nageleefd, kon de burgemeester bijkomende, individuele maatregelen nemen om de openbare gezondheid te beschermen.
Herstel, geen straf
Een maatregel op basis van artikel 135 is steeds preventief van aard, zijnde met het oog op het doen ophouden van het rustverstorend feit of om te vermijden dat de openbare ordeverstoring zich (opnieuw) voordoet in de toekomst. Het is geen sanctie: het doel is de materiële openbare orde te herstellen.
Wordt de maatregel niet nageleefd, dan kan hij worden afgedwongen, bijvoorbeeld door uitdrijving, sluiting door de politie of verzegeling.
Ruim, maar niet onbegrensd
Een ruime bevoegdheid betekent niet dat alles zomaar kan. Om stand te houden moet de maatregel:
- steunen op een correcte feitelijke en juridische grondslag;
- gericht zijn op het herstel van de materiële openbare orde;
- voorafgegaan worden door het horen van de betrokkene (behoudens hoogdringendheid); en
- proportioneel zijn.
Uiteraard zijn ook de overige beginselen van behoorlijk bestuur hier steeds van toepassing, zoals de motiveringsplicht en het zorgvuldigheidsbeginsel.
Artikel 135 is dus een enorm krachtig, veelzijdig en dankbaar instrument, op voorwaarde dat het zorgvuldig wordt onderbouwd.
Vragen of behoefte aan juridisch advies?
Twijfelt u of de burgemeester kan optreden in een concreet dossier? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek. Het team van Bestuur.Veilig helpt u graag verder. Neem gerust contact op voor vragen, advies op maat of juridisch sparren.
U handhaaft. Wij denken mee.

Mieke Trombetta
mieke.trombetta@halsten.be
Andere artikelen
-
Bestuur.Veilig: vijf na twaalf voor uw GAS-beleid
-
AI Act: transparantieverplichtingen
-
Het laatste puzzelstukje
-
Coming soon
-
Europese AI-verordening
-
Update: Bestuurlijke handhaving
-
AVG & AI-modellen
-
AVG & Generatieve AI
-
AI-geletterdheid: meer dan een nice-to-have
-
Wanneer AI jouw gezicht leent
-
Het belang van een Data Protection Officer (DPO)
-
GAS-problematiek & lokale besturen
-
De NIS2-richtlijn
-
FRIA-verplichting voor lokale besturen
-
Privacyrecht bij Plan International België
-
Data Act: eerlijk datagebruik en meer controle over verbonden toestellen
-
Gastcollege UGent: bestuurlijke handhaving
-
AI: kans of extra uitdaging voor uw lokaal bestuur?
-
Directe marketing & GBA
-
Boek 7: Grote harmonisering in het contractenrecht
-
De Evolutie van Legal Operations
-
AI ACT: belangrijkste beginselen
-
Structurele ondersteuning Plan International
-
Nieuw Buitencontractueel Aansprakelijkheids-recht
-
Gilles Janssen Award voor advocaat Daniëlla
-
Nominatie Eliane Koelmans (team Halsten in Nederland): Legal Women Award
-
De elektronische handtekening: gelezen en goedgekeurd?
-
Datalekken: neem uw voorzorgen
-
Navigeer door Legal Operations met een roadmap
-
Inhouse training: Generative AI
-
Verandert uw onderneming van grootte?
-
Halsten loopt voor Stichting Alzheimer
-
AI & GDPR: meer met elkaar verbonden dan u denkt
-
Best Workplaces for Women Award
-
ESG-rapportageverplichtingen (CSRD)
-
Nieuw Wetboek Buitencontractueel Aansprakelijkheidsrecht
-
Europa is koploper inzake AI-regelgeving. Waar staat uw organisatie?
-
Nieuwe ESG-verplichtingen: CSRD
-
Is de imprevisieleer al verankerd in uw contracten?
-
Belgische Klokkenluiderswet: 17 dec 2023 deadline
-
Verplichte e-invoicing vanaf 1 januari 2026 voor B2B-facturen
-
Aanpassen van uw statuten aan het WVV: de deadline nadert
-
Nieuwe regels invordering schulden consumenten
-
We're live